İSTANBUL (AA) – Hafta sonu artan jeopolitik gerginliklerin taraflardan gelen açıklamalarla hafiflemesi küresel piyasalarda risk algısının azalmasına neden oldu.
İran ve ABD’nin saldırıları durdurma ve görüşmeleri yeniden başlatma konusunda anlaşmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın toplantı talebinde bulunduğunu, toplantının bugün Katar’ın başkenti Doha’da yapılacağını duyurması küresel piyasalarda risk iştahını artırdı.
Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra yapay zeka alanına yapılan yatırımların şirket bilançolarını destekleyeceğine dair beklentilerle teknoloji şirketlerinde görülen yükseliş de küresel pay piyasalarını destekliyor.
Öte yandan ABD Yüksek Mahkemesi, Trump’ın ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook’u görevden alma girişimine ilişkin davada, Cook’un dava sürecinde görevinde kalabileceğine hükmetti.
Söz konusu karar Fed’in bağımsızlığına ilişkin endişelerin azalmasını sağladı. Fed’in bağımsızlığına ilişkin endişelerin azalmasıyla ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, yatay seyirle yüzde 4,37’de seyrediyor.
Doha’daki görüşme öncesi Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,2 azalışla 73,5 dolar seviyesinde seyrediyor. Dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 101,3 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 0,8 azalışla 3 bin 986 dolardan işlem görüyor.
Enflasyonist baskılar, faiz oranlarının yükseleceği beklentisini yükseltirken bu durum dolara olan talebi artırıyor ve altın üzerinde baskı oluşturuyor.
New York borsası pozitif seyretti
New York borsası teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle dün pozitif seyretti. SpaceX’in hisseleri, 7 Temmuz’dan itibaren Nasdaq-100 endeksine dahil edileceğinin duyurulması sonrası yüzde 7,15 değer kazandı.
Google’ın ana şirketi Alphabet’in hisseleri, Verizon’un yerine 30 şirketten oluşan Dow Jones Industrial Average endeksine dahil olmasının ardından yüzde 4,96 yükseldi. Comcast’in medya ve teknoloji faaliyetlerini ayırarak iki halka açık şirket oluşturma planını açıklamasının ardından şirket hisseleri yüzde 4,53 arttı.
Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,59, S&P 500 endeksi yüzde 1,18 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,07 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları negatif seyretti
Avrupa borsaları, ABD ile İran arasında imzalanan geçici barış anlaşmasının sürdürülebilirliğine ilişkin endişelerle dün negatif seyretti.
Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesinde haziranda ekonomik güven endeksi 93,5’ten 95’e yükselirken, tüketici güven endeksi değişmeyerek -17,7 seviyesinde gerçekleşti.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,23, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,21, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,20, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,18 değer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Asya borsaları Hong Kong hariç pozitif seyrediyor
New York borsasında teknoloji hisselerinde görülen yükseliş eğilimi Asya borsalarına da taşınırken, Çin’de açıklanan imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verisinin iyi gelmesi de bölge piyasalarını destekliyor.
Ülkede, haziran ayına ilişkin imalat sanayi PMI 50,3 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Çin’in Asya’nın ticaret ve tedarik zincirlerindeki merkezi rolü göz önüne alındığında, ülkedeki sanayi faaliyetlerinin beklenenden daha güçlü olması bölgede risk iştahını destekliyor.
Japonya’da ise mayıs ayına ilişkin sanayi üretimi yüzde 0,5 artarak beklentilerin hafif altında artarken, işsizlik oranı yüzde 2,5’te sabit kaldı. Söz konusu veriler Japon ekonomisinde kademeli bir normalleşmenin olabileceğini gösteriyor.
Öte yandan dolar/yen paritesi bugün 162,4 ile 40 yılın en yüksek seviyesini test etti. Yendeki değer kaybıyla yatırımcıların Japon ekonomi yönetiminin döviz piyasasına müdahale edeceğine dair beklentiler arttı.
Yenin zayıflaması ihracatçıların karlarını artırırken ve Japonya borsasının bu yıl rekor seviyelere çıkmasını sağlarken, diğer taraftan ithalat maliyetlerini yükseltiyor, hane halklarını zor durumda bırakıyor.
Bu durum Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin hükümetinin üzerindeki siyasi baskıyı da artırıyor. Para piyasalarında Fed’in bu yıl faiz artıracağını fiyatlaması ve doların yükselen tahvil faizlerinden destek bulması dolar/yen paritesinin tarihi seviyeleri görmesine yol açıyor.
Diğer taraftan Japonya’nın büyüme odaklı politikaları ve ülkenin brüt borcunun Gayri Safi Yurt İçi Hasılasına (GSYH) oranının artması da yendeki değer kayıplarının derinleşmesine neden oluyor.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,6, Güney Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 3,2, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 değer kazandıç. Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 değer kaybetti.
Borsa günü düşüşle tamamladı
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,64 değer kaybederek 14.183,21 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,3 yükseldi.
Dolar/TL dün günü yatay seyirle 46,6300’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,6580’den işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ve dış ticaret dengesi, yurt dışında ise Almanya’da işsizlik oranı ve enflasyon ile ABD’de JOLTS açık iş sayısı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, mayıs ayı hizmet üretici fiyat endeksi
10.00 Türkiye, mayıs ayı dış ticaret dengesi
10.00 Türkiye, mayıs ayı işsizlik oranı
10.55 Almanya, haziran ayı işsizlik oranı
16.00 Almanya, haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
17.00 ABD, nisan ayı konut fiyat endeksi
18.00 ABD, mayıs ayı JOLTS açık iş sayısı
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
