ANTALYA (AA) – Antalya’da uydu cihazıyla takip edilen “Altın”, “Gümüş”, “Flora” ve “Fauna” isimli caretta carettalar, binlerce kilometre yüzerek yollarına devam ediyor.
Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ve TÜPRAG Metal Madencilik işbirliğiyle yürütülen “Miner Turtle (Madenci Kaplumbağa)” adlı Deniz Kaplumbağalarını Araştırma, İzleme ve Koruma Projesi kapsamında, “Altın” ve “Gümüş” 12 Temmuz 2024’te, “Flora” ve “Fauna” ise geçen yıl 16 Haziran’da Antalya’nın Manavgat ilçesi Kızılot Sahili’nden uydu izleme cihazı takılarak denize salındı.
Uydudan alınan verilerle, “Gümüş”ün 2 yıl boyunca kışlama dönemi geçirmeden sürekli yüzerek Cezayir ve İspanya açıklarına ulaşarak 28 bin kilometre katettiği belirlendi.
“Fauna”nın da bir yıllık göç yolculuğu boyunca duraksama yapmadan 13 bin kilometre yüzerek İspanya ve Cezayir açıklarına ulaşarak yolculuğunu sürdürdüğü tespit edildi.
Caretta carettalardan “Altın”ın ise Akdeniz’in sularından ayrılmadan Afrika’nın kuzeyine doğru ilerleyerek Libya’nın Tobruk kıyılarına yaklaştığı izlendi. Yolculuğunu Libya kıyılarında sürdüren “Altın”ın şu ana kadar 12 bin kilometre mesafe aldığı kayıtlara geçti.
Mersin ve Kıbrıs açıklarında bir süre yüzen “Flora”nın, Rodos Adası’nın ardından Yunanistan açıklarında yüzerek yönünü kuzeye çevirdiği görüldü.
Ege Denizi’nin kuzeyi Gökçeada ve Semadirek (Samothraki) adasının çevresinde dolaşan “Flora”nın yaptığı bu yolculuğun çok alışıldık bir göç güzergahı olmadığı ve bu yolculukta 10 bin kilometre yol aldığı belirlendi.
Antalya’ya geri gelmeleri bekleniyor
EKAD Başkanı Ali Fuat Canbolat, AA muhabirine, 28 yıldır Belek bölgesinde deniz kaplumbağalarını araştırma, izleme ve koruma çalışmaları yürüttüklerini söyledi.
Uydu takip cihazı takılan 4 caretta carettaya sponsorlarınca “Flora”, “Fauna”, “Gümüş” ve “Altın” isimlerinin verildiğini belirten Canbolat, “Uydu izleme cihazları biraz pahalı, bu nedenle sponsorumuz TÜPRAG desteğiyle Manavgat ilçesi Kızılot bölgesinde 2024 ve 2025’te ikişer uydu izleme cihazı taktığımız 4 kaplumbağadan veri almaya devam ediyoruz.” dedi.
“Gümüş” ve “Fauna”nın Kuzey Afrika’da, “Altın”ın Libya’da, “Flora”nın ise Mersin civarında hala gezindiğini aktaran Canbolat, “Altın” ve “Gümüş”ün bir yıl ya da bir sonraki yıl tekrar yuvalama yapmak için Antalya’ya gelmesini beklediklerini ifade etti.
Canbolat, uydu cihazı sayesinde kaplumbağaların denizdeki yaşamlarıyla ilgili daha sağlıklı bilgiye sahip oldukları vurgulayarak, sözlerine şöyle devam etti:
“Hayvanların nereye gittiği, hangi yöne gittiği, hangi göç rotalarını kullandığı, nerede beslendiği ve nerede kışladıkları gözlemliyoruz. Ergin dişi her yıl yuva yapmak için karaya çıkmıyor. İki ya da minimum ortalama üç yılda bir yuvalamaya çıkar. Çünkü her yuvaladığı alan, aynı zamanda kışlama ve besine uygun olmayabiliyor. Dolayısıyla beslenme ve kışlama alanlarına göç ediyorlar. Bazıları Kuzey Afrika’ya, Tunus’a uzun mesafe yüzerek zorlu bir yolculuk yapıyor. 3 aylık bir gidiş yolculuğu ve dönüşü de 3 ay sürdüğünde zorlu bir yolculuk oluyor.”
Belek ve Kızılot’ta ortalama 5 bin yuva
Bu yıl havanın ısınmasının geciktiğini ve bu nedenle yuvalamanın da yavaş başladığını anlatan Canbolat, “Muhtemelen 15 Haziran ila Temmuz sonunda yuvadan çıkışlarda biraz yoğunluk olacağını tahmin ediyoruz. Şu ana kadar Belek’te 600 üzerinde, Kızılot’ta 500 üzerinde yuva var. Yine bu sayı 2 bin, 3 bini bulacak gibi görünüyor. Zaten son yıllarda 3 binin altında yuvalama olmuyor. Yılda ortalama Belek ve Kızılot’ta 5 bin yuvalama oluyor.” ifadelerini kullandı.
Muhabir: Gülsem Adam
