ANKARA (AA) – Avrupa’nın yeşil dönüşüm ve sanayide karbonsuzlaşma gündemi, son dönemde Avrupa Komisyonu tarafından ortaya konulan “Temiz Sanayi Mutabakatı” yaklaşımı doğrultusunda yeni bir evreye girdi. Karbonsuzlaşma, artık yalnızca bir iklim hedefi olarak değil, aynı zamanda endüstriyel güç, teknolojik kapasite, ekonomik dayanıklılık, stratejik işbirlikleri ve küresel rekabetçilik meselesi olarak ele alınıyor. Bu doğrultuda Avrupa’nın sanayi politikaları, stratejik değer zincirleri ve üretim kapasitesi odağında yeniden şekilleniyor.
Bu çabaların bir parçası olarak TÜBİTAK koordinasyonunda, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Ufuk Avrupa’da Türkiye Teknik Destek Projesi desteğiyle “Temiz Sanayi Mutabakatı” (Clean Industrial Deal) alanında Uluslararası Ağ Kurma Etkinliği gerçekleştirildi. Etkinlik kapsamında kullanıma açılan eşleştirme platformu, AB’nin sanayide yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla hayata geçirdiği en yeni ve kritik stratejilerden biri olan Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında oluşturulan uluslararası bir işbirliği ve ortaklık arama platformu olarak dikkati çekiyor.
Çevrim içi etkinlik, Türk araştırma kuruluşlarını, üniversitelerini, KOBİ’lerini ve sanayi devlerini Avrupa’daki küresel ortaklarla bir araya getirdi.
TÜBİTAK Ufuk Avrupa Ulusal Koordinatörü Çağrı Yıldırım, etkinlikteki konuşmasında, karbonsuzlaşmanın artık yalnızca bir iklim hedefi değil, aynı zamanda endüstriyel rekabetçilik, teknolojik kapasite ve ekonomik dayanıklılığın temel kaynağı olduğunu vurguladı.
Etkinlikte Avrupa sanayisinin dönüşümüne yön verecek kritik fon fırsatları ve politika öncelikleri, davetli alan uzmanlarının sunumlarıyla detaylandırıldı.
A.SPIRE Danışma ve Programlama Grubu, Döngüsellikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Dr. Richard Heyn, “Processes4Planet” ortaklığı perspektifiyle, Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında 2026-2027 yıllarında açılacak yatay çağrıları ve teknolojilerin TRL 6’dan TRL 8 seviyesine ölçeklendirilmesi sürecini aktardı.
Biyobazlı Sanayi Konsorsiyumu Programlama ve İnovasyon Yöneticisi Samuele Ambrosetti, Döngüsel Bio-Tabanlı Avrupa Ortak Girişimi (CBE JU) 2026 çağrısı altındaki Temiz Sanayi Mutabakatı ile ilgili konuları, biyobazlı endüstrilerdeki fon fırsatlarını ve stratejik işbirliğine giden süreçler hakkında bilgi verdi.
Türkiye’den ortaklık talepleri
Avrupa’nın yanı sıra Kanada, Brezilya ve Tunus’un da dahil olduğu toplam 37 ülkeden katılım sağlanan etkinliğe, organizasyon genelinde 611 paydaş kayıt yaptırdı.
Etkinlikte 10 farklı ülkeden 22 farklı kurum ve kuruluş proje ve ortaklık taleplerine yönelik sunumlarını gerçekleştirdi. Türkiye’den 8 farklı kurum ve kuruluş proje ve ortaklık taleplerini uluslararası ekosisteme sundu.
Baştaş Çimento sürdürülebilir çimento üretimi ve inşaat atıklarının geri dönüşümü, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) tekstil boyama tesislerinde yapay zeka destekli su geri kazanımı, İTÜ düşük karbonlu hidrojen üretimi ve karbondioksit yakalama teknolojileri, ABL Foods su ürünleri atıklarının biyoteknolojik yöntemlerle katma değerli ürünlere dönüştürülmesi, NavAware yapay zeka tabanlı navigasyon ve sensör füzyon sistemleri, ODTÜ MEMS Merkezi endüstriyel süreçlerde atık yönetimi ve verimlilik artışı için hibrit mikro-sistemlerin geliştirilmesi, Alfa Kimya AŞ biyo-tabanlı reçineler ve sürdürülebilir kaplama teknolojileri, ODTÜ GÜNAM ise tarımsal fotovoltaik ve yüzer güneş enerji sistemleri alanlarındaki projelerini tanıttı.
Geleceğe yön verecek yenilikçi malzemeler
Etkinliğin ana temalarından biri olan “ileri üretim yaklaşımları, yenilikçi malzemeler ve sürdürülebilir sanayi uygulamaları” kapsamında ise çok sayıda somut ve yenilikçi proje örneği paylaşıldı.
Yeşil hidrojen üretimindeki maliyetleri düşürmek ve büyük oranda AB dışındaki kaynaklardan temin edilen iridyum, platin ile nadir toprak metalleri gibi kritik ham maddelere olan dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla bu ham maddeleri içermeyen yenilikçi elektrot teknolojisinin laboratuvar ölçeğinden endüstriyel kullanıma taşınmasının hedeflendiği çalışmalar hakkında bilgi verildi. Havacılık, raylı sistemler ve inşaat gibi sektörlerde kullanılmak üzere fosil yakıt tabanlı malzemelerin yerini alabilecek yüksek performanslı biyo-tabanlı döngüsel malzemeler (termosetler ve reçineler) tanıtıldı.
Karmaşık üretim süreçlerinde enerji verimliliğini artırmak ve dekarbonizasyonu optimize etmek amacıyla süreç madenciliği ve yapay zeka destekli endüstriyel dijital ikiz uygulamalarından bahsedildi.
İnşaat ve yıkım atıklarının geri kazanılarak sürdürülebilir yapı malzemelerine dönüştürülmesi ile su ürünlerinin yan ürünlerinden biyo-gübre üretimi gibi döngüsel ekonomi örnekleri verildi.
Fırsatlar sürüyor, yeni çağrılar açılacak
Bu alanlardaki işbirliği fırsatları ve ağ kurma süreci etkinlik sonrasında da aktif olarak devam ediyor.
Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında açılacak 2026 ve 2027 çağrıları ile paydaşlara fon fırsatları sunulacak. Ayrıca Döngüsel Bio-Tabanlı Avrupa Ortak Girişimi (CBE JU) 2026 çağrısı eylül ayına kadar açık kalacak.
Etkinliğe katılamayan kurumlar, B2Match platformu üzerinden kayıt yaptırabilecekler. Bu platform 2027 çağrı dönemlerinin sonuna kadar aktif tutulacak.
Muhabir: Firdevs Bulut Kartal
