İSTANBUL (AA) – Orta Doğu başta olmak üzere dünyanın farklı coğrafyalarında jeopolitik gerilimlerin devam etmesi savunma ve havacılık şirketlerinin hisse performansları üzerinde etkili oldu.
Rusya ve Ukrayna’nın arasında dört yılı aşkın bir süredir devam eden savaşa, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın da eklenmesi, Japonya ile Çin arasındaki gerilimin zaman zaman tırmanması ve ABD’nin Venezuela’ya askeri müdahalesi gibi olaylar, küresel çapta güvenlik ihtiyacına olan talebi artırdı. Bu gelişmeler ülkelerin savunma yatırımlarını artırmasına yol açarken, artan harcamalar ise halka açık şirketlerin hisselerinin değerlenmesine yol açtı.
Türkiye’de savunma teknolojisinin gelişimi ile dönüşümünde öncü rol oynayan ve BIST 100 endeksinde en yüksek piyasa değerine sahip şirket konumunda olan ASELSAN, yılın ilk yarısında yatırımcısına yüzde 48,9 kazanç sağladı. Şirket bu dönemi 1 trilyon 630 milyar 200 milyon lira piyasa değeriyle tamamladı.
Aynı dönemde İngiliz Rolls-Royce yüzde 25,6, Alman Lufthansa yüzde 19, Fransız Safran yüzde 16, İngiliz BAE Systems yüzde 7,6, Güney Koreli Hanwha Aerospace yüzde 5,7, ABD’li Lockheed Martin yüzde 5,3, ABD’li General Dynamics yüzde 5,2, Fransız Dassault Aviation yüzde 4,9 ve ABD’li RTX Corporation yüzde 3,5 değer kazandı.
Alman Rheinmetall’in hisseleri sert düştü
Jeopolitik gelişmelerin savunma sanayi hisselerine yön verdiği yılın ilk yarısında bazı küresel şirketler ise yatırımcılarını üzdü. Bu dönemde yatırımcısına ABD merkezli şirketler Boeing yüzde 0,3, L3Harris Technologies yüzde 1, Avrupa merkezli çok uluslu havacılık şirketi Airbus yüzde 1,9, Fransız Thales 2,2, Japon Mitsubishi Heavy 4,5 kaybettirdi.
İtalyan Leonardo’nun hisseleri yüzde 4,6, İsveçli Saab’ın hisseleri yüzde 6,5, ABD’li Northrop Grummanın hisseleri yüzde 13, Alman Rheinmetallin hisseleri yüzde 36,5 değer kaybetti. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın çözüme ulaşabileceğine dair umutlar Avrupa’daki savunma ve havacılık hisselerindeki düşüşlerde etkili oldu.
Çin aralarında Boeing’in de bulunduğu 46 ABD savunma sanayisi şirketini kamu ihalelerinden menetti. Çinli şirketlerin söz konusu firmalara askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünleri satması, başka ülke şahıs ve şirketlerinin aynı nitelikteki Çin menşeli ürünleri bu firmalara transfer etmesi yasaklandı.
Airbus’ın tedarik zincirinde yaşadığı sorunlar nedeniyle, Avustralyalı hava yolu şirketi Qantas’ın “Project Sunrise” kapsamındaki ilk A350 teslimatı Nisan 2027’ye ertelendi.
Avrupalı uçak üreticisi Airbus, yılın ilk çeyreğinde ticari uçak teslimatlarında yaşanan aksamalar ve ABD dolarının zayıf seyri nedeniyle piyasa beklentilerinin altında bir performans sergiledi. Şirketin düzeltilmiş faaliyet karı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 52 azalarak 300 milyon avroya geriledi.
Almanya’nın F126 fırkateyn inşa projesini iptal etmeyi planladığına dair haberler Rheinmetall hisselerindeki düşüşte etkili oldu.
Geçen ay ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkenin mühimmat stoklarının durumunu görüşmek üzere ana yüklenicileri ve ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerini Beyaz Saray’a çağırdığına dair haberler L3Harris Technologies ve Northrop Grumman hisselerindeki düşüşte etkili oldu.
Dünyanın önde gelen halka açık savunma ve havacılık şirketlerinin ocak- haziran getirileri (yüzde) şöyle:
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
