ANKARA (AA) – Dün 105 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 103,87 dolardan tamamladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 17.49 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 4 azalarak 99,75 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı da 92,14 dolardan alıcı buldu.
Fiyatlardaki düşüşte, BM Genel Kurulu kapsamında yapılacak diplomatik temasların Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin azaltılmasına katkı sağlayabileceği ve ABD ile İran arasındaki müzakerelerin yeniden başlamasının önünü açabileceği beklentileri etkili oluyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın BM Genel Kurulu kapsamında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu belirtmesi, piyasalarda taraflar arasındaki çatışmaların hafifleyebileceği beklentilerini güçlendirdi.
ABD ile İran arasındaki gerilimin azalabileceğine yönelik beklentiler, başta Hürmüz Boğazı olmak üzere bölgedeki petrol sevkiyatlarına ilişkin arz endişelerini hafifleterek fiyatlar üzerindeki jeopolitik risk priminin azalmasına katkı sağlıyor.
Dünyanın en önemli diplomatik buluşmalarından biri olarak nitelendirilen ve çok sayıda ülkenin liderini bir araya getiren Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 81. oturumu, 22 Eylül’de New York’ta başlayacak.
Bu yıl “Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM” temasıyla toplanan Genel Kurul’a 150’den fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra çok sayıda cumhurbaşkanı yardımcısı, başbakan yardımcısı, bakan ve diğer üst düzey hükümet yetkililerinin katılması bekleniyor.
Bu kapsamda İran ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin yanı sıra Gazze, Rusya-Ukrayna Savaşı ve diğer bölgesel çatışmaların gündemde öne çıkacağı değerlendiriliyor.
Bunun yanı sıra, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin yeniden başlamasına yönelik diplomatik çabalar da fiyatların düşüşünde etkili oluyor.
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, yerel medyaya yaptığı açıklamada, yaklaşık iki haftadır Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin yeniden başlaması için farklı fikirler üzerinde çalışıldığını belirtti.
Katar’ın arabuluculuk ekibinin görüşmelerin yeniden başlaması olasılığını değerlendirmek üzere Tahran ve Washington ile temaslarını sürdürdüğünü aktaran Ensari, ekibin ilerleme sağlanması amacıyla farklı başkentler arasında diplomatik temaslarda bulunduğunu ifade etti.
Washington’un anlaşmaya varma isteğine ilişkin açıklamalar, ABD-İran geriliminin hafifleyebileceği ve bölgedeki arz risklerinin azalabileceği beklentilerini güçlendirerek petrol fiyatlarının aşağı yönlü hareketini destekledi.
Bununla birlikte, Trump’ın hafta sonu Yemen’deki İran destekli Husilere yönelik hava saldırısı düzenlenmesini değerlendirdiğini ancak şimdilik bu adımdan vazgeçtiğini bildirmesi de jeopolitik risk algısını azaltarak fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
Suudi Arabistan’ın ham petrol ihracatı toparlanıyor
Bunun yanı sıra Yemen’deki Husilerin Suudi Aramco’nun Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’na yönelik saldırılarının ardından şirketin Hürmüz Boğazı üzerinden ihracatını artırması da piyasalardaki arz endişelerini hafifletti.
Uluslararası haber kaynaklarında Kpler’e dayandırılarak aktarılan geçici verilere göre, Suudi Arabistan’ın ham petrol ihracatı ağustosta 2013’ten bu yana en düşük seviye olan günlük 2,4 milyon varile gerilemesinin ardından eylülde şu ana kadar günlük 4 milyon varilin üzerine çıktı.
JPMorgan analistleri de 18 Eylül tarihli değerlendirmelerinde, Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’ndaki kesintiye rağmen Orta Doğu’dan petrol akışlarının güçlü seyrettiğine dikkati çekti.
Analistler, bölgedeki toplam petrol akışının son 10 günde günlük ortalama 17,1 milyon varil olduğunu ve bunun 2025 ortalamasının yalnızca günlük 6,1 milyon varil altında kaldığını belirtti.
Fed’in ilave faiz artışı yapabileceği beklentileri fiyatları baskılıyor
ABD Merkez Bankasının (Fed) geçen hafta Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitmesinin ardından, yıl sonuna kadar ilave bir faiz artışı yapabileceğine yönelik beklentiler petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor.
ABD’de yükselen enerji maliyetlerinin Fed’e yönelik “şahin” beklentileri güçlendirmesi, ekonomik aktivite ve petrol talebinin yavaşlayabileceği öngörülerini destekliyor. Ayrıca, sıkı para politikası beklentilerinin doları güçlendirmesi de petrolü diğer para birimlerini kullanan alıcılar için daha pahalı hale getirerek fiyatları aşağı yönlü baskılıyor.
Muhabir: Duygu Alhan
