NEW YORK (AA) – Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kuruluna katılmak üzere New York’ta bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a eşlik eden Kacır, buradaki görüşmelerine ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
Kacır, üç gün boyunca küresel şirketlerin temsilcileri ve farklı ülkelerden katılımcılarla bir araya gelerek Türkiye’nin hedeflerini ve vizyonunu paylaştıklarını, Türkiye’ye yatırımları yönlendirme konusunda adımlar attıklarını söyledi.
Sanayi ve Yüksek Teknoloji Yuvarlak Masa Toplantısı’nda çok sayıda Amerikan ve küresel şirketle bir araya geldiklerini aktaran Kacır, son yıllarda yaşanan jeostratejik gelişmelerin yatırımların güvenliği ve sürdürülebilirliği konusunu en önemli unsurlardan biri haline getirdiğini ifade etti.
Kacır, “Türkiye bu anlamda bir istikrar adası olarak aslında yatırımcıların tercihlerini daha fazla yönlendirdiği bir adres haline geliyor. Bizler de bu süreçleri hızlandırmak için hem altyapı anlamında hem kamu teşvikleri, destekleri anlamında yeni programları hayata geçiriyoruz.” dedi.
“HIT-30 kapsamında ayrıcalıklı destekler sağlıyoruz”
Türkiye’nin en büyük ölçekli yatırım teşvik programının HIT-30 olduğunu hatırlatan Kacır, yarı iletkenlerden mobiliteye, güneş enerjisinden rüzgar türbinlerine, veri merkezlerinden yapay zeka yatırımlarına kadar ileri teknoloji alanlarına ayrıcalıklı destekler sağladıklarını bildirdi.
Kacır, Türkiye’nin bu alanlardaki yol haritasını net şekilde paylaştığını belirterek, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçen aylarda Yapay Zeka Eylem Planı’nı ve 2030 yılı hedeflerini açıkladığını anımsattı.
Bu kapsamda kamu yatırım bütçesinin yüzde 2’sinin yapay zeka projelerine ayrılacağını, 2 bin kamu veri setinin yapay zeka geliştiricilerine sunulacağını ve yerli yapay zeka çözümlerinin önünün açılacağını belirten Kacır, veri merkezi altyapısının mevcut seviyesinin 4 katına çıkarılarak gigavat seviyesine ulaştırılacağını ifade etti.
Bakan Kacır, yapay zeka büyüme bölgeleri oluşturulacağı ve enerji tedariki konusunda kolaylaştırıcı adımlar atılarak veri merkezi yatırımlarının hızlandırılacağı bilgilerini verdi.
Bu alanda en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımının hayata geçirilmesinin hedeflendiğini dile getiren Kacır, “Bu küresel şirketlerin de çok dikkatini çekiyor ve onlar da bu yol haritasında kendi projeleriyle, yatırımlarıyla yer alma arzusu taşıyorlar.” diye konuştu.
“Şirketler Türkiye’deki faaliyetlerini ve yatırımlarını büyütme arzusu taşıyor”
Bakan Kacır, bu toplantılar vesilesiyle hem söz konusu başlıklarda hem de yeni nesil nükleer teknolojiler başta olmak üzere gelecek dönemde Türkiye’ye değer katacak diğer konularda adımlarını hızlandırmaya gayret ettiklerini kaydetti.
Çok sayıda küresel şirketin Türkiye’nin yatırımcılar için sunduğu değer teklifini olumlu karşıladıklarına dikkati çeken Kacır, bu şirketlerin gelecek dönemde Türkiye’deki faaliyetlerini ve yatırımlarını büyütme arzusu taşıdıklarına işaret etti.
Kacır, özellikle teknoloji şirketlerinin öngörülebilirlik konusundaki beklentilerine Türkiye’nin yanıt verdiğini gördüklerini belirterek, “Ortaya koyduğumuz eylem planlarının, stratejilerin aslında çok önemli bir karşılık bulduğunu memnuniyetle müşahede ettik. Ben inanıyorum ki önümüzdeki dönemde Türkiye’de uluslararası yatırımlarda, özellikle ileri teknoloji başlıkları çok önemli bir yer tutacak.” dedi.
Türkiye-ABD ekonomik ilişkilerinde ileri teknoloji hedefi
Türkiye ile ABD arasındaki 100 milyar dolarlık ikili ticaret hacmi hedefine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Kacır, son 10 yılda ikili ticaretin 2 katına çıktığını ancak mevcut potansiyelin daha yüksek olduğunu vurguladı.
Kacır, ikili ticaret hacminin yalnızca ticareti değil, yeni ortaklıkları, karşılıklı yatırımları, teknoloji geliştirme işbirliklerini ve bilimsel altyapılarda yeni ortaklıklar kurulmasını da ifade ettiğini dile getirdi.
ABD’nin Türkiye’nin en önemli ticari partnerlerinden ve ekonomik paydaşlarından biri olduğunu vurgulayan Kacır, “Bu konuda yakaladığımız son 10 yıldaki ivmeyi inşallah önümüzdeki dönemde özellikle ileri teknolojiler alanında da taçlandıracağız.” diye konuştu.
Türkiye’nin bağlantısallık alanında yeni fırsatlar elde ettiğine, bunun yalnızca kara ve demir yolu bağlantılarıyla sınırlı olmadığına, dijital bağlantısallığın ve fiber altyapıların da önemine işaret eden Kacır, Orta Koridor, Zengezur Koridoru ve Kalkınma Yolu’nun Türkiye’ye önemli bir perspektif sunduğunu, Kuzey Marmara demir yolu bağlantısıyla Türkiye’nin Avrupa’nın değer ve tedarik zincirlerinde önemli bir konuma geleceğini söyledi.
Bakan Kacır, “Dolayısıyla bütün bunlar Amerikan şirketleri için de Türkiye’ye daha fazla yatırım yapma ve Türkiye ile işbirliklerini güçlendirme konusunda yeni imkanlar sunacak.” dedi.
“Türk ekonomisinin kalkınmasında yapay zeka odaklı projeler öncü bir rol üstlenecek”
Kacır, ABD’nin yapay zekaya en fazla yatırım yapan ülkelerin başında geldiğine, dünyadaki toplam veri merkezi yatırımlarının neredeyse yüzde 70’inin Amerikan şirketleri tarafından gerçekleştirildiğine dikkati çekti.
Türkiye’nin bu alandaki öncü şirketlerle yakın diyalog içinde olduğunu aktaran Kacır, “Bazıları yatırımları Türkiye’ye yönlendirme konusunda bir irade ortaya koydular. İnşallah önümüzdeki dönemde yenileri de olacak.” ifadelerini kullandı.
Kacır, Türkiye’nin dijitalleşme hızının ve 86 milyon nüfuslu pazarının şirketler açısından önemli olduğunu, bunun yanı sıra Türkiye’nin teknoloji geliştirme kabiliyetleri ve üretim yetkinliklerinin de farkında olduklarını kaydetti.
Türkiye’nin geniş sektörel çeşitliliğinin dijitalleşmede katma değer fırsatlarını çok ileri seviyeye taşıdığını belirten Kacır, “Hem üretim sektörlerinde hem hizmet sektörlerinde, eğitim, sağlık gibi başlıklarda yapay zeka ile birlikte ortaya konacak dijitalleşme muazzam bir verimlilik getirecek ve Türk ekonomisinin kalkınmasında yapay zeka odaklı projeler öncü bir rol üstlenecek.” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye uzay alanında daha fazla pay almak istiyor
Bakan Kacır, Türkiye’nin Milli Uzay Programı kapsamında ortaya koyduğu hedeflere de değinerek, ilk insanlı uzay misyonunun gerçekleştirildiğini, Türkiye’nin kendi haberleşme uydusunu ürettiğini ve uzaya gönderdiğini anımsattı.
Kacır, Türkiye’nin bugün hem haberleşme hem görüntüleme uydusu üretebildiğini, uzaya bağımsız erişim için Somali’de uzay limanı inşa ettiğini ve Ankara’da uzay teknoparkı kurduğunu anlattı.
Türkiye’de bu alanda büyük bir ekosistem oluştuğunu belirten Kacır, Ay programıyla da derin uzay projelerine adım attılarını dile getirdi.
Kacır, “Uzay hem ekonomik hem stratejik açıdan çok kıymetli bir başlık. Dünyada her yıl 600 milyar doların üzerinde uzay alanında harcama gerçekleşiyor ve Türkiye olarak biz buradan daha fazla pay almak istiyoruz.” dedi.
Derin uzay operasyonlarında teknoloji geliştiren bir ülke olmanın önemine işaret eden Kacır, gelecek yıl hayata geçirilmesi planlanan Ay projesinin bu hedef doğrultusunda ilk adım olacağını belirtti.
Kacır, Türkiye’nin kendi hibrit roket teknolojisini derin uzayda kullanacağı projede, yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla üretilen Ay uzay aracının Türkiye’nin Ay’a erişebilen 9 ülke arasında yer almasını sağlayacağını ifade etti.
Bu projenin Türkiye’nin gelecek dönemde uluslararası Ay programlarında teknoloji geliştirme paydaşı olarak konumlanmasına kapı aralayacağını aktaran Kacır, Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na imza atmasının da ülkenin özellikle derin uzay ve Ay projelerinde daha fazla rol üstlenmesi için yeni imkanlar oluşturacağını sözlerine ekledi.
Muhabir: Sevgi Ceren Gökkoyun, Dilara Zengin Okay
