İSTANBUL (AA) – Bolat, Çelik İhracatçıları Birliği’nin (ÇİB) desteğiyle düzenlenen Steel Networking Summits 2026’da yaptığı konuşmada, çelik imalatının, sanayinin, ekonominin ve savunmanın ana girdisi sektörlerden olduğunu belirtti.
Bir ülkenin kendisini savunabilmesi ve ayakta kalabilmesi açısından güçlü çelik sanayisinin olmazsa olmaz şart olduğunu vurgulayan Bolat, altyapının, ulaştırmanın, enerjinin, makine imalatının ve savunma sanayisinin temelinde çelik sektörünün yattığını dile getirdi.
Bolat, dünyanın büyük ekonomilerinin metal, çelik ve mühendislik sektörlerini geliştirerek dünya ekonomisinde öncü olarak yer aldıklarına dikkati çekerek, metal, mühendislik ve otomotiv sektörlerinin birbirlerine bağlı, geçen yüzyılda ve yakın zamana kadar en stratejik sektörler olarak ülke sanayilerinin ve ekonomilerinin omurgasını oluşturduklarını anlattı.
Bu toplantıda 80’den fazla ülkeden 400’ün üzerinde katılımcının ağırlandığını belirten Bolat, “200’ü aşkın uluslararası sektör temsilcileri aramızdalar. 30’dan fazla da üst düzey konuşmacılar burada çelik zirvesinde söz alacaklar ve tartışmalara katkıda bulunacaklardır. Buradaki amaç, ‘Küresel çelik sektörü nereye gidiyor?’, bunları ortaya koymak, geleceği planlamak ve dünyadaki çelik sektörünü ilgilendiren trendleri tartışmaktır.” ifadelerini kullandı.
Bakan Bolat, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Türk çelik sektörü, 2025 yılında 38,1 milyon ton ham çelik üretimi gerçekleştirerek dünyada yedinci, Avrupa’da ise birinci sırada yer almıştır. Çelik sektöründeki güçlü konumumuz, inşaat, otomotiv, makine, enerji, ulaştırma, gemi inşa ve savunma sanayileri açısından da adeta bir lokomotif görevi görmektedir. Türkiye, geniş üretim kapasitesi ve güçlü dış ticaret ağı ile hem ihracat yaparak hem ithalat yaparak dünyanın önde gelen çelik üreticileri ve çelik ticaret merkezleri arasında yer almaktadır. Bugün ülkemiz, 2025 yılı itibarıyla 615 milyar dolara ulaşan küresel çelik ticaretinde 17,1 milyar dolarlık ihracatı ve 200’den fazla ülkeye ulaşan ağıyla dünyanın 10’uncu çelik ihracatçısı konumundadır. Çelik ihracatımızın yüzde 42,3’lük bölümünü Avrupa Birliği’ne gerçekleştirmemiz, sektörümüzün uluslararası rekabet gücünün en somut kanıtı konumundadır.”
Yüksek standartların istendiği Avrupa pazarında Türk çeliğinin aranılan bir ürün olmasının iftihar vesilesi olduğuna işaret eden Bolat, “Türk çelik sektörünün en önemli özelliklerinden birisi, üretim kapasitesinin yüzde 78’inin hurda bazlı elektrik ark ocağı teknolojisine dayanmasıdır. Üretimde ağırlıklı olarak hurda çelik kullanan Türk çelik sektörü, 27,5 milyon ton ham çelik üretirken 18,8 milyon ton çelik hurdası ithal etmiştir. Türkiye, bu anlamda dünyada hurda çelik ithal eden de önemli bir ülke konumundadır.” şeklinde konuştu.
“Önceliğimiz, yeşil dönüşümü desteklerken ihracatçıların orantısız maliyet engelleriyle karşılaşmamasını sağlamaktır”
Ticaret Bakanı Bolat, ABD ve Avrupa Birliği’nin çelik sektörüne yönelik kararlarının ticareti önemli ölçüde etkilediğine işaret ederek, bu tedbirlerin yalnızca ihracatçı ülkeleri değil girdiye ihtiyaç duyan sanayi kolu yatırımcılarını ve nihai tüketicileri de olumsuz etkilediğini dile getirdi.
Bolat, “Uluslararası ticaret kurallarıyla bağdaşmayan ve ticaret ortaklarıyla yeterli istişareler, müzakereler yürütülmeden hayata geçirilen tek taraflı bu kısıtlamalar, kalıcı bir çözüm sunamamaktadır ve bu tür engeller hurda bazlı ve düşük karbonlu çeliğin verimli biçimde dolaşımını da sınırlandırdığı için çelikte ve sanayideki yeşil dönüşüm hedeflerine de zarar vermektedir.” diye konuştu.
Türkiye Cumhuriyeti ve Hükümeti olarak küresel refahın artırılabilmesi için şeffaf, kurallara dayalı, adil ve serbest ticaretin gerekliliğini her fırsatta vurguladıklarını ve savunduklarını belirten Bakan Bolat, Avrupa Birliği’nin Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı olduğunu ve Türkiye’nin de Avrupa Birliği’nin beşinci büyük ticaret ortağı olduğunu söyledi.
Bolat, Avrupa Birliği’nin çelik kotalarını 1 Temmuz 2026’dan itibaren yüzde 50 daraltmasının ve 2026’nın başında uygulanmaya başlanan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM), çelik sektörünü doğrudan etkilediğini vurgulayarak, “2026 yılı ocak ile eylül arası 9 aylık dönemde SKDM kapsamındaki çelik ürünlerinde Türkiye’nin AB’ye ihracatında yüzde 1,7 azalma olmuştur. Türkiye’nin AB dışındaki ülkelere ihracatında ise yüzde 10 artış olmuştur. Demir-çelik sektöründe AB’ye ihracatımızda yüzde 6,7’lik bir düşüş genel anlamda yaşanmıştır. Emisyonların ölçülmesi, doğrulanması, düşük karbonlu üretime geçişi zorunlu kılan bu süreçte önceliğimiz, yeşil dönüşümü desteklemek ama ihracatçıların da orantısız maliyetler ve ilave ticaret engelleriyle karşılaşmamasını sağlamaktır.” şeklinde konuştu.
Türkiye’nin Yeşil Mutabakat Eylem Planı, iklim politikaları ve ilgili kurumsal düzenlemeler çerçevesinde ihracatçıları yakından ilgilendiren bütün gelişmelerde onlarla birlikte çalıştıklarını ve öncülük ettiklerini dile getiren Bolat, Ticaret Bakanlığı olarak bundan 2,5 sene önce yürürlüğe aldıkları Yeşil Mutabakata Uyum Projesi desteği ile ilgili firmaların yeşil dönüşüme uyum sürecinde danışmanlık hizmetleri aldıklarını ve bunları desteklediklerini anlattı.
“Son 5 yılda Türkiye-AB ticareti 1 trilyon doların üzerinde”
Bolat, Türkiye’nin AB ile 30 yılı aşan Gümrük Birliği’nde sanayi entegrasyonunun başarısının Türk ve Avrupa Birliği sanayilerini bütünleşmiş ve birleşmiş hale getirdiğini belirterek, “İki taraf arasındaki arz-tedarik zincirleri yukarıdan alınacak kararlarla dahi kırılamayacak kadar keskindir ve sağlamdır. Türk ve AB sanayileri gerek girdilerde gerek ham maddelerde gerekse bitmiş ürünlerde birbirleriyle yoğun dış ticaret yapmaktadırlar. Türkiye-AB ticaret hacmi 233 milyar dolardır yıllık. Bu, 204 milyar avro yapmaktadır. Son 5 yılda Türkiye-AB ticareti 900 milyar avro yani 1 trilyon doların üzerinde bir rakamdır ve bu dengeli, karşılıklı menfaatlerin gözetildiği, çok başarılı, ikili bir ticaret hacmidir.” ifadelerini kullandı.
Bakan Bolat, şunları kaydetti:
“Türkiye ekonomisi, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın yönetiminde son 24 yılda yıllık yüzde 5,35 oranında reel büyüme kaydetmiştir ve 2009 yılı haricinde, son 16 yılda pozitif, olumlu büyüme kaydetmiştir ve Kovid-19’un ikinci çeyreğinden sonra da son 24 çeyrek yani son 6 yıldır da hep olumlu, yükselen bir büyüme oranı göstermiştir. Son 6 yılın ortalama büyüme oranı da yüzde 5’in üzerindedir.
Bu yıl, ilk yarı yılda yüzde 2,5’lik büyümemiz vardır. İlk çeyrek yüzde 2,6, ikinci çeyrek yüzde 2,3 ve bu büyümede net mal ve hizmet ihracatının güçlü bir katkısı bulunmaktadır. Türkiye ekonomisi, son 24 yılda 238 milyar dolarlık milli gelirden 1,7 trilyon dolarlık milli gelire ulaşmıştır ve yılı da 1,8 trilyon dolar civarında bir ekonomik büyüklükle kapatacağımız tahmin edilmektedir. Kişi başına milli gelir de geçen yıl 18 bin dolar, bu yıl sonunda da 20 bin doları aşacaktır.”
Türkiye’nin dış ticarette 2002 yılında 36 milyar dolar olan mal ihracatını, 2025 yılında 273,2 milyar dolara yükseltmeyi başardıklarını ve bu yılın eylül ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatının ise 283,7 milyar dolar olduğunu ifade eden Bolat, “Türkiye, aynı zamanda ithalatçı bir ülkedir yani ‘Sadece Türkiye kazansın, diğerleri kaybetsin’ anlayışını da asla gütmüyoruz ve savunmuyoruz. Biz, 283,7 milyar dolarlık ihracat yaparken eylül itibarıyla son 1 yılda 380 milyar dolarlık da ithalat yapan bir ülkeyiz. Bunun içinde sizin sektörünüz çelik de var, petrol, doğal gaz var, kömür var, ham altın var, sanayi ürünleri var yani hem ihracat hem ithalatla dünya ticaretine katkıda bulunuyoruz.” diye konuştu.
Bakan Bolat, toplam ihracatın hizmetler de katıldığında 409 milyar dolar olduğuna işaret ederek, “Çünkü 125 milyar dolar da bizim hizmet ihracatımız var. 63-64 milyar dolar hizmet ithalatımız var. Toplam ihracat olarak baktığımızda milli gelirimizin yüzde 25’i ihracattır, mal ve hizmet ihracatı olarak. İthalatı da ilave ettiğimizde toplam dış ticaretimiz 860 milyar dolardır. Dolayısıyla milli gelirin yüzde 50’sinden fazlasını oluşturmaktadır.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin uluslararası ticarette ihracat ve ithalat yoluyla önemli bir oyuncu olduğunu vurgulayan Bolat, bunda uluslararası ticaret ve yatırımların büyük rolünün olduğunu sözlerine ekledi.
Çelik sektörünün küresel ticaret gündemi İstanbul’da ele alınıyor
Çelik ticaretinde yeni dönem, küresel ekonomik gelişmeler, ticaret savaşları, yeşil dönüşüm ve yapay zeka gibi başlıkların ele alınacağı Steel Networking Summits 2026 İstanbul’da gerçekleştiriliyor.
Çelik İhracatçıları Birliğinin (ÇİB) desteğiyle düzenlenen zirve, uluslararası çelik ekosisteminin paydaşlarını bir araya getirerek küresel ticaretin sektöre etkilerine odaklanıyor.
Konferansın açılışında konuşan ÇİB Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Dalbeler, dünyanın dört bir yanından çelik sektörünün çok önemli paydaşlarını bir araya getirdiklerini belirterek, İstanbul’un tarih boyunca farklı kültürleri ve ticaret yollarını birbirine bağlayan bir şehir olduğunu, bugün de aynı anlayışla küresel çelik endüstrisinin geleceğini birlikte değerlendirmek, ortak sorunları masaya yatırmak ve yeni işbirliği temellerini atmak amacında olduklarını söyledi.
Dalbeler, son dönemde çelik sektörünün karmaşık bir dönemden geçtiğini ifade ederek, küresel jeopolitik gelişmelerin, kapasite fazlasının, enerji darlığının son dönemde tartıştıkları ana konular olduğunu anlattı.
Çeliğin küresel bir endüstri olduğuna işaret eden Dalbeler, “Ham madde kaynakları, üretim tesisleri, teknolojiler, müşteriler, tedarik zincirleri hepsi birbirine bağlı. Buna rağmen son dönemde dünya ticaretinin daha da bölgeselleştiğini gözlemliyoruz. Bu gelişme yalnız ticaret hacminin değil, sektörümüzle ilgili uzun dönemli planları, yatırımları, rekabet gücünü ve geleceğe duyulan güveni de etkilemekte.” diye konuştu.
Dalbeler, özellikle küresel kapasite fazlasının sektörün en temel yapısal sorunlarından biri olduğunu vurgulayarak, “Daha fazla kapasite, daha fazla ihracat anlamına geliyor. Daha fazla ihracat da daha fazla korumacılık politikalarını tetiklemekte. Bu da tabii sektörün birleşmesinin aksine daha da parçalanmasına sebep olmakta.” ifadelerini kullandı.
Haksız rekabetle mücadele etmenin uluslararası rekabeti sınırlandırmaktan farklı şeyler olduğuna dikkati çeken Dalbeler, “Kurallara uygun, verimli, rekabetçi üreticilerin de geniş kapsamlı ticaret kısıtlamalarından olumsuz etkilenmesi küreselcilik endüstrisinin uzun vadeli çıkarlarına hizmet etmemektedir. Bu nedenle daha adil, daha şeffaf kurallara dayalı uluslararası ticaret sisteminin korunması her zamankinden daha önem taşımaktadır.” değerlendirmesinde bulundu.
“Çeliğiniz yoksa bağımsızlığınız da yoktur”
Türkiye Çelik Üreticileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı ise dünya çelik endüstrisinin kurallarının yeniden yazıldığını belirterek, üretimin nerede hangi teknoloji ile hangi enerji kaynaklarıyla ve hangi ticaret koşullarında gerçekleştirileceğinin yeniden şekillendiğini anlattı.
Tosyalı, çeliğin bugün dönüşümün tam merkezinde yer aldığını vurgulayarak, “Çünkü çelik sıradan bir sanayi kolu değildir. Bir ülkenin üretim gücüdür, altyapısıdır, enerji tüketimidir. Dolayısıyla enerji güvenliğidir. Savunma kabiliyetidir. Ekonomik bağımsızlığının temelidir. Çeliğiniz yoksa bağımsızlığınız da yoktur. O nedenle bugün çelik sektörünün geleceğini konuşurken aslında dünya sanayisinin geleceğini, ülkelerin üretim kabiliyetlerini ve stratejik güçlerini konuşuyoruz.” ifadelerini kullandı.
Küresel ekosistemin son derece zorlu bir dönemden geçtiğini aktaran Tosyalı, salgınla birlikte tedarik zincirlerinin ne kadar kırılgan olduğunun görüldüğünü ve ardından savaşların, jeopolitik gerilimlerin, enerji krizlerinin ve ticaret savaşlarının geldiğini söyledi.
Tosyalı, çelik gibi enerji yoğun, ham maddeye bağımlı ve küresel değer zincirlerinin merkezinde bulunan bu sektörde hiçbir ülkenin bütün ihtiyaçlarını tek başına karşılamasının mümkün olmadığını anlatarak, gelecek dönemde rekabet gücünü belirleyecek olanın yalnızca üretim kapasitesinin değil, doğru coğrafyalarda, doğru kaynakları, doğru teknolojilerle buluşturabilme kabiliyetinin olacağını kaydetti.
Bu arada, 400’ün üzerinde katılımcı, 200’ün üzerinde uluslararası katılımcı, 80’den fazla ülkeden temsilci ve 30’un üzerinde üst düzey konuşmacının yer aldığı zirve, yarın sona erecek.
Muhabir: Kazım Kaan Ulu
