ANTALYA (AA) – Bayraktar, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un düzenlediği “Dünya Nükleer Günleri” etkinliğinin “İş Günü” programının açılışında konuştu.
Türkiye’nin küresel ısınmayı sınırlamak için COP31’de iklim değişikliğiyle mücadelede hedeflerin eyleme dönüşmesine büyük önem verdiğini dile getiren Bayraktar, Türkiye’nin uluslararası topluma bir diğer önerisinin ise ekonomilerin elektrikleştirilmesi olduğunu söyledi.
Bayraktar, “2035’e kadar ekonomilerimizde yüzde 35 elektrifikasyon hedefimiz var. Bunun iddialı ve zor bir hedef olduğunu biliyorum, ama bunu yapmamız gerekiyor. Bunu başarmak için de nükleer enerjiye ihtiyacımız var.” değerlendirmesinde bulundu.
Nükleer enerji olmadan dünyanın yüzyıl ortasına kadar karbon nötr olma hedefine ulaşamayacağını ifade eden Bayraktar, “Bu nedenle nükleer enerji bu süreçte bizim için vazgeçilmez. Bu yüzden Türkiye’de nükleer elektrik üretim programımızı geliştirmeye başladık, Rusya Federasyonu ile hükümetler arası anlaşmalar imzaladık ve 2010’da Rosatom ile çalışmaya başladık.” diye konuştu.
Bayraktar, Akkuyu NGS’deki ilk reaktöre ilişkin, “Önümüzdeki birkaç hafta içinde Türkiye’nin ilk nükleer güç reaktörünün fiziksel başlatmasını Akkuyu’da gerçekleştireceğiz.” ifadesini kullandı.
2050 için en az 20 gigavat nükleer kapasite hedefi
Türkiye’nin nükleer enerji kurulu güç hedefine de değinen Bayraktar, “Türkiye’de 2040’ta toplam 10 gigavat, 2050’de ise en az 20 gigavat nükleer enerji kapasitesine ulaşmayı hedefliyoruz.” dedi.
Bayraktar, bu hedeflere ulaşmak için ihtiyaç duyulan üç konuya dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“Birincisi, yetkin ve donanımlı insan kaynağına ihtiyacımız var. Rosatom ile geliştirdiğimiz projelerde Türkiye’de insan kaynağını geliştirmeye odaklanıyoruz. İkincisi, ciddi miktarda yatırıma ihtiyacımız var. Bu projeyi hayata geçirmek için önemli miktarda sermaye çekmemiz gerekiyor. Üçüncüsü ve en önemlisi, tüm bu nükleer güç santrali projelerini hayata geçirmek için siyasi irade, liderlik ve kararlılık belirleyici. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu liderlik ve projeye gösterdikleri bağlılık sayesinde bu proje hayata geçti ve yaklaşık 70 yıllık hayalimiz gerçeğe dönüştü. İlk reaktörü devreye alacağımıza ve Akkuyu’daki nükleer güç santralimizde ilk elektriği üreteceğimize inanıyorum. Bu çalışmalar Sinop’ta ve Trakya’daki projelerle de devam edecek. Küçük modüler reaktörleri de enerji karmamıza dahil edeceğiz.”
“Nükleer enerji gelecek 20-30 yılda küresel sisteminin gelişimine yön verecek”
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev de Akkuyu NGS’nin nükleer enerjinin yakın tarihindeki en dikkat çekici projelerden olduğunu söyledi.
Nükleer enerjinin gelecek 20-30 yılda küresel enerji sisteminin gelişimine yön vereceğini aktaran Likhachev, bu süreçte kesintisiz ve istikrarlı elektrik üretiminin yanı sıra enerji sektörünün tamamını kapsayan bir teknolojik dönüşüm öngördüklerini ifade etti.
Likhachev, dördüncü nesil nükleer teknolojiler, doğal güvenlik düzeyine ulaşılması, nükleer yakıt döngüsünün kapatılması, enerji depolama sistemleri ve yapay zekadan etkin biçimde yararlanan akıllı enerji sistemlerinin yakın dönemde tartışmaların odağında olacağını kaydetti.
“İklim değişikliğiyle mücadele için nükleer enerjiye ihtiyacımız var”
Bakan Bayraktar, Rosatom tarafından düzenlenen Dünya Atom Günleri “İnsanlar ve Gezegen için Nükleer Enerji” başlıklı panelde yaptığı konuşmada ise Türkiye’nin ekonomisinin büyüdüğünü, nüfusunun arttığını ve kentleşme sürecinin devam ettiğini, enerji alanında farklı zorlukları aynı anda ele almaya çalıştıklarını belirtti.
Bayraktar, bunlardan birinin arz güvenliği olduğuna işaret ederek, “Bugün sanırım tüm ülkeler için bir numaralı öncelik bu. Vatandaşlarımıza güvenilir enerjiyi uygun maliyetlerle sağlamak her geçen gün daha zor hale geliyor. Arz güvenliğine baktığınızda bunun sürekli değişen bir hedef olduğunu görüyorsunuz. Talebimiz her geçen gün artıyor.” dedi.
COP31 öncesinde dünya ülkelerini 2035’e kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefini taahhüt etmeye davet ettiklerini ve “Milli Enerji 2040” vizyonunu açıkladıklarını anımsatan Bayraktar, bu vizyonun temel hedeflerinden birinin elektrifikasyon olduğunu dile getirdi.
Bakan Bayraktar, şöyle devam etti:
“Bunu gerçekleştirmek için birkaç temel unsura ihtiyacımız var. Enerji verimliliğini stratejimizin merkezine yerleştirdik. Güneş, rüzgar, jeotermal ve biyokütle kapasitemizden yararlanıyoruz, ancak bu alanlarda çok daha büyük bir potansiyele sahibiz. Tüm yenilenebilir enerji potansiyelimizi kullanmamız gerekiyor. Bununla birlikte nükleer enerjiye de ihtiyacımız var. Burada saydığımız tüm kaynaklar kesintili kaynaklar. Güneş ve rüzgar çok değerli ancak sıfır karbonlu enerji çözümlerine de ihtiyacımız var. Yalnızca Türkiye için değil, tüm dünya için geçerli olmak üzere, nükleer enerji olmadan iklim değişikliğiyle mücadelede ne kadar ciddi olduğumuzu konuşamayız. Nükleer enerjiye ihtiyacımız var.”
“Elektrik ihtiyacımızın en az yüzde 10 ila 12’sini temiz kaynaklardan karşılayabileceğiz”
Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde inşaatın başarıyla ilerlediğine işaret eden Bayraktar, şu değerlendirmede bulundu:
“Umarım önümüzdeki haftalarda bu santrali devreye alabilecek ve buradan elektrik üretimine başlayabileceğiz. Ancak geleneksel, büyük ölçekli nükleer reaktörlerden en az 15 gigavatlık kurulu güce ulaşmamız gerekiyor. Bunun yanı sıra Türkiye’de en az 5 gigavatlık küçük modüler reaktör (SMR) kapasitesi oluşturmayı da değerlendiriyoruz. Bu iki kaynağı bir araya getirerek 2050 yılında 20 gigavatlık kurulu nükleer güç kapasitesine ulaşmayı hedefliyoruz. Böylece elektrik ihtiyacımızın en az yüzde 10 ila 12’sini temiz kaynaklardan karşılayabileceğiz. Buna bağlı olarak karbon emisyonlarımızı da azaltacağız. Ayrıca bu sayede elektrik üretiminde doğru dengeyi kurabileceğiz. Günün sonunda tüm yenilenebilir enerji kaynakları güçlü bir baz yük elektrik üretim kapasitesine ihtiyaç duyuyor. Nükleer enerji de bu nedenle enerji sistemlerimiz açısından son derece kritik rol oynuyor.”
Bakan Bayraktar, Rus teknolojilerinin oldukça güvenilir ve kendini kanıtlamış teknolojiler olduğunu, Rusya ile insan kaynağının geliştirilmesini de içeren kapsamlı bir nükleer enerji işbirliği yürüttüklerini ifade etti.
Rus üniversitelerinden ve yüksekokullarından mezun olan 300’den fazla öğrencinin Akkuyu’da çalıştığını dile getiren Bayraktar, yerlileştirmenin de bu işbirliğinin önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
Bayraktar, ikinci ve üçüncü nükleer santral projeleri için farklı teknoloji sağlayıcılarıyla görüştüklerini belirterek, Rusya’nın Türkiye için her zaman güvenilir bir tedarikçi olduğunu sözlerine ekledi.
Muhabir: Firdevs Yüksel,Ebru Şengül Cevrioğlu
