İSTANBUL (AA) – AA muhabirinin derlediği verilere göre, Türkiye’nin cari işlemler dengesi, haziran ayında 4 milyar 477 milyon dolarlık açık vermişti.
Daha sonra yön değiştiren Türkiye’nin cari işlemler hesabı, temmuzda 201 milyon dolarlık, ağustosta 4 milyar 578 milyon dolarlık ve eylülde 2 milyar 720 milyon dolarlık fazla verdi.
Türkiye’nin cari işlemler hesabı, böylece art arda üçüncü ayda pozitif seyrini sürdürdü.
AA Finans Analisti ve Ekonomist Haluk Bürümcekçi, “Cari dengede eylül ayında gözlenen iyileşmede, dış ticaret açığının geçen yılın altında olması ve hizmet gelirlerindeki artış ana etken oldu.” dedi.
İthalat ve ihracat için önemli bir öncü gösterge olan Ticaret Bakanlığı verilerinin ekim ayında dış ticaret açığında geçen yıla göre düşüş olacağını gösterdiğini belirten Bürümcekçi, “Eylül ayında manşet verideki iyileşmeye ek olarak cari dengenin temel eğilimi açısından takip edilen enerji dışı cari dengenin 8 milyar dolar fazla, enerji ve altın dışı (çekirdek) cari dengenin ise 7,3 milyar dolar fazla ile geçen yılın aynı ayına göre iyileştiği gözlenmektedir.” diye konuştu.
Bürümcekçi, ortalama enerji fiyatlarının yüksekliğinin yukarı yönlü riskleri canlı tuttuğunu, savaşın taşımacılık gelirleri ve seyahat (turizm) gelirleri üzerindeki olumsuz etkilerinin beklentilerin aksine sınırlı kaldığını söyledi.
Altın fiyatlarındaki gerilemenin altın ithalatını geçen yıla göre belirgin azaltmasının da cari dengeye katkı sağladığını dile getiren Bürümcekçi, “Bu doğrultuda, yıl sonu cari açık tahminimizi 40 milyar dolar ile aşağı yönde revize ederken, bu tahminimiz üzerindeki risklerin dengeli olduğunu belirtmeliyiz.” ifadesini kullandı.
Çekirdek cari denge olumlu bir sinyal olarak öne çıktı
Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör de cari fazlanın üst üste üçüncü ayda da korunduğunu belirterek, ağustos ayında kaydedilen 4,58 milyar dolarlık fazlaya kıyasla daha sınırlı bir artış gerçekleştiğini söyledi.
Turizm sezonunun sona ermesine rağmen hizmet gelirlerinin güçlü seyrini koruması ve dış ticaret açığındaki daralmanın, cari dengedeki olumlu görünümü desteklediğini kaydeden Gözgör, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabının (çekirdek cari denge) eylül ayında 7,3 milyar dolar fazla vermesinin, dış dengenin temel eğilimi açısından olumlu bir sinyal olarak öne çıktığını belirtti.
Gözgör, cari işlemler dengesinin alt kalemleri incelendiğinde, hizmetler dengesinin cari dengeye sağladığı pozitif katkının eylülde de sürdüğünü bildirerek, “Turizm sezonunun sona ermesine rağmen seyahat gelirlerinin güçlü seyrini koruması ve taşımacılık gelirlerinin desteğiyle hizmetler dengesi cari dengeyi desteklemeye devam etti. Öte yandan, dış ticaret açığında aylık bazda kaydedilen daralma cari işlemler hesabının fazla vermesinde etkili oldu.” ifadelerini kullandı.
Ayrıca yıllıklandırılmış cari açığın 39,2 milyar dolara gerilemesinin, dış dengede iyileşmenin ılımlı da olsa sürdüğüne işaret ettiğini söyleyen Gözgör, portföy yatırımlarında yaşanan yüksek tutarlı çıkış ve resmi rezervlerdeki azalışın, finansman tarafında yakından izlenmesi gereken gelişmeler olarak ön planda yer aldığını kaydetti.
Gözgör, “Bu çerçevede, eylül ayında cari fazla verilmesine ve yıllıklandırılmış açığın gerilemesine karşın, ekim ayı öncü dış ticaret verileri yılın son çeyreğinde cari dengede daha sınırlı bir görünümle karşılaşabileceğimize işaret ediyor.” ifadelerini kullandı.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu, Ali Canberk Özbuğutu
